English
نشریه هواشناسي كشاورزي
معرفی نشریه
نشریه هواشناسي كشاورزي

نشریه هواشناسی کشاورزی به عنوان نشریه علمی –پژوهشی انجمن مهندسی آبیاری و آب ایران از كليه استادان و متخصصان رشته‌هاي مرتبط با این علم، براي ارائه مقالات علمي و پژوهشي دعوت به عمل مي‌آورد. هدف اصلي از انتشار اين نشریه، فراهم نمودن فضایی برای تبادل اطلاعات و نتايج پژوهش‌هاي علمي، فني و تخصصي ميان استادان، دانشمندان و مهندسين ايراني و همچنین جوامع علمي و حرفه‌اي ملي و بين‌المللي و اعتلاي سطح دانش در زمینه علوم هواشناسی کشاورزی مي‌باشد. کمیسیون بررسی نشریات علمی وزارت علوم، تحقيقات و فناوري به اين نشریه از تاریخ دومین شماره انتشار مجوز علمي- پژوهشي داده است. این نشریه به صورت دو شماره در سال و به صورت منظم چاپ می‌شود. در حال حاضر متوسط زمان داوری در این مجله 6 ماه می‌باشد. مقالات ارسالی به نشریه لازم است ابتدا با دقت بر اساس دستورالعمل تهیه مقاله تنظیم شوند و چکیده های فارسی و انگلیسی دقیقاً منطبق بر یکدیگر باشند.

جهت ارسال مقاله به نشریه هواشناسی کشاورزی نویسندگان می بایست مقالات خود را از طریق سامانه به آدرس http://agmj.ir ارسال نمایند.

*** نویسنده مسئول یکی از نویسندگان حائز رتبه دانشگاهی (مربی، استادیار، دانشیار یا استاد) باشد که تمامی مکاتبات با ایشان انجام خواهد شد.

شماره جدید نشریه هواشناسی کشاورزی منتشر شد. جهت دانلود سخن نخست این شماره اینجا کلیک کنید. 

مقالات آخرین شماره منتشر شده از آخرین دوره نشریه
 دوره4،شماره2(95/12/25) (پاییز و زمستان/1395) ،پیاپی8
 
1
ارزیابی دقت دو روش برنامه‌ریزی بیان ‌ژن و شبکه‌های بیزین در پیش‌بینی دمای روزانه هوا 
( 171 بازدید ) ( 94 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : دمای هوا یکی از مهم‌ترین متغیرهای مورد نیاز در مطالعات اقلیمی و برآورد نیاز آبی گیاهان می‌باشد. در سال‌های اخیر مدل‌های هوشمند متعددی از جمله دو روش برنامه‌ریزی بیان ژن و شبکه‌های بیزین برای تخمین دمای هوا به کار گرفته‌شده‌اند. هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی دقت این دو مدل در پیش بینی عوامل دمایی یک روز معین بر اساس داده‌های یک تا هفت روز قبل است. برای این منظور از داده‌های 25 ساله دمای هوا ایستگاه‌های سینوپتیک ارومیه و تبریز استفاده شد. نتایج نشان داد که هر دو روش برنامه‌ریزی بیان ژن و شبکه‌های بیزین با دقت خوبی قادر به مدل‌سازی دمای حداقل، متوسط و حداکثر هوا بودند. با این حال، روش شبکه‌های بیزین دقت بیشتری نسبت به روش برنامه‌ریزی بیان ژن داشت. بر طبق یافته های تحقیق، در روش شبکه‌های بیزین و ایستگاه ارومیه در مرحله آزمون، مقادیر شاخص‌های ضریب تبیین (R2) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) در بهترین سناریو به ترتیب برابر 92/0 و 50/2 درجه سانتی‌گراد برای دمای حداقل، 96/0 و 83/1 درجه سانتی‌گراد برای دمای متوسط و 96/0 و 32/2 درجه سانتی‌گراد برای دمای حداکثر بودند. مقادیر شاخص های آماری مذکور در ایستگاه تبریز در بهترین سناریوهای مرحله آزمون و روش شبکه‌های بیزین برابر 93/0 و 42/2 درجه سانتی‌گراد برای دمای حداقل، 97/0 و  90/1 درجه سانتی‌گراد برای دمای متوسط و 95/0 و 42/2 درجه سانتی‌گراد برای دمای حداکثر به‌دست آمدند. در مجموع دقت پیش‌یابی دمای متوسط نسبت به دمای حداکثر و حداقل با هر دو روش در ایستگاه‌های مطالعاتی بیشتر بود.
تخصص ها : پیش‌بینی، دمای هوا، مدل‌های هوشمند

2
ارزيابي پايگاه­ هاي جهاني داده‌های بارش و کاربرد آن‌ها در پايش خشکسالي (مطالعه موردي: حوضه کرخه)
( 196 بازدید ) ( 110 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : داده های معتبر و بلند مدت بارندگی به عنوان پيش‌ نياز اغلب مطالعات هواشناسي و منابع آب در اکثر نقاط کشور داراي نقصان و کمبود است. در اين مقاله امکان استفاده از اطلاعات جهاني بارش به عنوان يک جايگزين براي داده‌هاي برداشت شده زميني، مورد بررسي قرار گرفت. به اين منظور اطلاعات بارندگي سه پايگاه جهاني بارش شامل APHRODITE، GPCC و CRU براي سه ايستگاه همديدي در حوضه کرخه (کرمانشاه، خرم‌آباد و همدان) براي سال‌هاي 1978 تا 2007 دريافت و مورد ارزيابي قرار گرفت. علاوه بر ارزيابي مستقيم مقدار بارش، عملکرد اين اطلاعات در پايش خشکسالي در سه ايستگاه مذکور نيز بررسي شد. پايش خشکسالي بر اساس شاخص استاندارد بارندگي (SPI) انجام گرديد. نتايج نشان داد که عملکرد پايگاه‌هاي مختلف در مناطق مختلف، متفاوت است؛ اما به طور کلي در ايستگاه کرمانشاه عملکرد CRU و در ايستگاه خرم‌آباد و همدان پايگاه APHRODITE بهتر عمل نموده است. در پايش خشکسالي، بر اساس شاخص SPI سالانه در ايستگاه کرمانشاه، CRU با 83 درصد تشخيص صحيح کلاس خشکسالي و در ايستگاه خرم‌آباد و همدان، GPCC به ترتيب با 83 و 70 درصد تشخيص صحيح کلاس خشکسالي بهترين عملکرد را داشته‌اند.
تخصص ها : بارش، حوضه کرخه، APHRODITE، GPCC، CRU

3
ارزیابی عملکرد مدل RegCM4 در برآورد تابش (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری)
( 179 بازدید ) ( 43 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : ميزان انرژي دريافتي از خورشيد در تراز زمين يكي از داده‌های مورد نياز در برآورد آب مصرفي گياهان، مطالعات مرتبط با انرژي‌هاي پاك و اقلیم‌شناسی است. در این پژوهش، عملکرد دو روش برآورد تابش کلی خورشید بر یک رویه افقی با استفاده از روش‌های آماری و دینامیکی مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت انجام این مطالعه از داده های شش ایستگاه همدیدی خودکار سازمان هواشناسی کشور واقع در استان چهارمحال و بختیاری استفاده شد. جهت اجرای مدل اقلیم منطقه‌ای (RegCM نسخه 4.0) داده‌های شرایط مرزی و اولیه 1NNRP، در دوره زمانی 2010 تا 2014 مورد استفاده قرار گرفت. مدل در هجده تراز سیگما، با گام مکانی 30 کیلومتر و گام زمانی 150 دقیقه اجرا شد. مدل آنگستروم به عنوان روش آماری مناسب جهت ارزیابی انتخاب و مقادیر ضرایب آن برای تمامی ماه‌های سال و نقاط مورد مطالعه واسنجی شد. نتایج بیان‌گر آن است که توانایی مدل آنگستروم در برآورد تابش ماه ژوئن در مقایسه با سایر ماه‌ها بیشتر است. کمترین RMSE و کمترین خطای اریبی به میزان  W m-21 در این ماه دیده می شود. در این مدل بیشینه و کمینه ریشه میانگین مربع خطاها به ترتیب 321 و  W m-21 در ایستگاه‌های اردل و شهرکرد مشاهده شد. کمینه مقدار RMSE برای مدل RegCM با  W m-210 در ماه‌های گرم سال (ژوئن تا سپتامبر) دیده می‌شود و ماه فوریه بیشترین میزان میانگین ریشه دوم خطا را به میزان  W m-2480 داشته است. کمترین میانگین ریشه دوم خطای این مدل در ماه سپتامبر ایستگاه بروجن دیده می‌شود و بیشترین مقدار این آماره مربوط به ایستگاه اردل است. میانگین ریشه دوم خطاها در کل منطقه  W m-2175 می باشد. مدل آنگستروم در 73 درصد مواقع کم برآوردگر بوده، در حالی که مدل RegCM در 93 درصد مواقع بیش برآوردی داشته است.
تخصص ها : تابش، آنگستروم، مدل اقلیمی، زاگرس مرکزی، ایران

4
پیش‌نگری کمّی اثرات محتمل تغییر اقلیم بر تاريخ و ریسک خسارت رخداد یخبندان ديررس بهاره طی قرن بیست و یکم در ایران
( 179 بازدید ) ( 44 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : یخبندان دیررس بهاره یک پدیده زیان‌بخش اقلیمی است که بر اقتصاد کشاورزی به ویژه تولید محصولات زراعی و باغی تأثیر می‌گذارد. از طرفی مسلّم است که نحوه بروز این پدیده در شرايط تغيير اقليم و گرمايش زمين دستخوش تغيير خواهد شد. بررسي حاضر به منظور کمّي‌سازي اين تغييرات با استفاده از مدل گردش عمومی جو CGCM3 تحت سناريوهاي انتشار A2 و A1B و روش ریزمقیاس‌نمایی آماری شبکه عصبی مصنوعی (ANN) به انجام رسیده است. براي اين منظور ابتدا داده‌هاي دماي کمينه روزانه 50 ايستگاه هواشناسي، معرف اقليم‌هاي گوناگون كشور، از بدو تأسيس تا سال 2010 گردآوري و كنترل كيفي شد. بررسي روند تغييرات ميانگين منطقه‌ای سالانه دماي کمينه روزانه در ایران در دوره 2010-1961 افزايش معني‌دار 3/0 درجه سانتی‌گراد در هر ده سال را مشخص مي‌سازد. همچنين عقب رفت معنی‌دار 4/1 روز در هر دهه در تاريخ وقوع یخبندان ديررس بهاره صفر درجه در همين دوره به ويژه پس از دهه 80 ميلادي با اطمینان 95 درصد نيز ديده مي‌شود. در ادامه معادلات سه بعدی توزیع فضایی ریسک و تاريخ رخداد يخبندان ديررس بهاره براي آستانه دمايي صفر درجه تعیین و نقشه آن‌ها با تفکيک 1×1 كيلومتر و با دقت 50 ايستگاه در سطح کشور در محيط GIS و به روش ايجاد لايه تصحيح خطا چه در دوره تاريخي و چه در دوره آينده (جمعاً 14 نقشه) ترسيم گرديد و مساحت پهنه‌هاي کم، متوسط، پر و بسيار پرخطر و همچنین بازه‌های زمانی رخداد یخبندان دیررس بهاره مشخص شد و سپس اختلافات در تغيير مساحت‌هاي تحت پوشش هر پهنه تعيين و به طور کمّي مقايسه گرديد. در ديد کلّي بر اساس نتايج به دست آمده، یخبندان‌های ديررس بهاره با گذشت زمان بر اساس هر دو سناریو زودتر اتفاق خواهد افتاد. پهنه‌هایی از کشور که تاریخ رخداد آخرین یخبندان آن بین 10 آذر تا 10 دي اتفاق می‌افتد و در حال حاضر 83/1 درصد سطح کشور را پوشش می‌دهد در اواخر قرن در شرایط سناریوی A2، 91/13 و در شرایط A1B، 84/12 درصد مساحت ایران را فرا می‌گیرد. همچنین گستره‌هایی که آخرین یخبندان بهاره آن‌ها بین 10 فروردين تا 10 ارديبهشت است و در حال حاضر 47/21 درصد مساحت کشور را در قلمرو خود دارند در اواخر قرن تحت همین سناریوها به ترتیب به 29/8 و 15/9 درصد کاهش می‌یابند. به علاوه در دهه‌های آتی با ریسک کمتر رخداد پدیده یخبندان ديررس بهاره مواجه خواهیم بود.
تخصص ها : تغيير اقليم، یخبندان ديررس بهاره، ریسک یخبندان، شبکه عصبی مصنوعی، ايران

5
مقایسه عملکرد مدل‌هاي SDSM و LARS-WG در شبيه‌سازي متغيرهاي هواشناسي در منطقه شمال غرب ایران 
( 175 بازدید ) ( 78 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : در اين پژوهش عملکرد دو مولد داده هواشناسی SDSM و LARS-WG در شبیه‌سازی متغیرهای اقلیمی بارش، دماي کمینه و بیشینه روزانه در منطقه شمال غرب ایران مورد مقايسه قرار گرفته است. شبکه مطالعاتی شامل 12 ايستگاه هواشناسي با حداقل دوره آماری 40 ساله بوده و داده‌هاي دما و بارش روزانه این ايستگاه‌ها در دوره 1990-1961 به عنوان دوره پايه مورد استفاده قرار گرفتند. برای مقایسه دقت دو مدل از دو آزمون ناپارامتری همبستگی و مقایسه‌ای من- ویتنی و شاخص ریشه مربعات خطا (RMSE) استفاده شده است. نتایج نشان داد که برای دماهای کمینه و بیشینه دو مدل عملکرد مشابهی دارند، ولی تعداد ماه‌های با همبستگی معنی‌دار در طول دوره پایه در مدل SDSM بیشتر از مدل LARS-WG است. برای داده‌های بارش، متوسط شاخص RMSE در مدل SDSM و LARS-WG به ترتیب 5/26 و 0/32 میلی‌متر بوده است که حاکی از بالاتر بودن دقت مدل SDSM می باشد. بر اساس یافته‌های مطالعه، سطح معنی‌داری اختلاف داده‌های مشاهده شده و شبیه سازی شده طبق آزمون ناپارامتری من- ویتنی در دو مدل یکسان بود. تعداد ماه‌های با همبستگی معنی‌دار در مدل SDSM بیش از مدل دیگر بوده است.
تخصص ها : آزمون من-ویتنی، بارش، دما، مولد داده هواشناسی، ایران 

6
بررسی آسیب‌پذیری اقتصادی از نوسانات اقلیمی (مطالعه ‏موردی: استان خراسان رضوی)‏
( 175 بازدید ) ( 52 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : نوسانات اقليمي در يك منطقه اثرات شديدي بر منابع آب و خاك می‌گذارد؛ ‏بنابراین مطالعه میزان نوسانات به وجود آمده در عوامل اقلیمی مناطق ‏مختلف به جهت اتخاذ سیاست‌های مقابله یا انطباق با شرایط جدید از اهمیت ‏ویژه‌ای برخوردار است. یکی از روش‌های بررسی میزان نوسانات یا آسیب‌های به ‏وجود آمده بر فعالیت‌های اقتصادی، محاسبه شاخص‏ آسیب‌پذیری می‌باشد. در این ‏مطالعه با هدف بررسی نوسانات به وجود آمده در عوامل و پارامترهای ‏اقلیمی، شاخص آسیب‌پذیری نوسانات عوامل اقلیمی در بازه زمانی 1393-1373 ‏برای 11 شهرستان استان خراسان رضوی مورد محاسبه قرار گرفته است. این ‏شاخص بیان‌گر ویژگی‌های موجود در داخل منطقه می‏باشد که در اثر نوسانات ‏عوامل اقلیمی دچار آسیب شده و پیش‌بینی می‏شود که در آینده نیز آسیب‌پذیری ‏بیشتری داشته باشند. اجزای این شاخص دو نوع مخاطرات ریسک‏های دائمی ‏‏(افزایش دما و کاهش بارش) و ریسک‏های مکرر (پیشرفت خشکی و وقوع توفان) را ‏که بر رشد اقتصادی مؤثر هستند را شامل می‏شود. نتایج حاصل از محاسبه شاخص ‏حاکی از آن است که در بین شهرستان‏های استان خراسان رضوی در دوره ‏موردمطالعه تربت‌حیدریه بیشترین و چناران کمترین میزان آسیب را از تغییر ‏در عوامل اقلیمی دیده‏اند، متوسط مقدار شاخص محاسبه شده در شهرستان‌های ‏استان خراسان رضوی 04/47 می‌باشد. پیشنهاد می‏شود که سازمان‏های مختلف جهت ‏برنامه‏ریزی و تخصیص بودجه‏های مقابله با اثرات منفی ناشی از تغییر عوامل ‏اقلیمی از نتایج شاخص استفاده نمایند.
تخصص ها : خراسان رضوی، شاخص آسیب‌پذیری، شوک دائمی، شوک مکرر

7
برآورد تبخيرتعرق واقعي در دشت قزوين با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي و الگوريتم متریک
( 171 بازدید ) ( 28 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : برآورد دقیق نیاز آبی در شرایط محدودیت آب برای حفظ پایداری تولبدات کشاورزی در مناطق خشک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از اين تحقيق، تخمين تبخير تعرق واقعي در دشت قزوين با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي و الگوريتم متریک مي‌باشد. در این راستا نتايج الگوريتم متریک حاصل از تصاوير سنجنده MODIS ماهواره ترا و سنجنده ETM+ ماهواره لندست 7 با داده‌برداري لايسيمتري مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج آماره‌هاي ارزيابي نشان داد سنجنده ETM+ لندست 7 باضریب همبستگی 00/1=r، 91/0=RMSE، 10/0MAE= و 09/0SE= ميلي‌متر در روز از تطابق قابل قبولی با داده‌های لايسيمتری در مقايسه با سنجنده MODIS برخوردار مي‌باشد و به عنوان سنجنده برتر در این تحقیق براي برآورد تبخیر  تعرق واقعي گياهان دشت قزوين توصيه مي‌شود.
تخصص ها : تبخیر تعرق، سنجش از دور، دشت قزوين، لایسیمتر

8
ارزيابي روش‌هاي محاسباتي تبخير تعرق‌ گياه‌ مرجع‌ و تعيين تبخير تعرق گياه پسته در رفسنجان
( 217 بازدید ) ( 35 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2 - شماره پیاپی 8
خلاصه مقاله : هدف از این مطالعه براورد تخیر تعرق گیاه پسته در منطقه دشت رفسنجان می باشد. در اين تحقيق نتايج حاصل از شش روش محاسباتي تعيين تبخير تعرق مرجع (ETo) با  داده‌های اندازه­گيري شده در لايسيمتر حاوی چمن مقايسه شد. در بين آن‌ها، روش پنمن مانتيث فائو  با مجذور ميانگين مربعات خطا RMSE)) برابر 3/1 ميلي‌متر بر ميلي‌متر و درصد خطاي مطلق PAE)) برابر 17 درصد بهترين روش محاسباتي بود و سه روش کيمبرلي پنمن، تشعشع و بلاني کريدل  داراي دقت مناسبي بودند. روش هارگريوز و پنمن اصلاح شده داراي خطاي بيشتري نسبت به ساير روش‌ها بودند. همچنين با استفاده از ضرايب گياهي پسته و مقدار متوسط ETo لايسيمتر در طي چهار سال، تبخير تعرق پسته (ETc) تعيين گرديد. بر اساس نتايج به دست آمده متوسط ETc درختان بارور‌ پسته‌ در طول‌ سال‌ (از فروردين تا آذر‌) 9600 مترمكعب‌ در هكتار است و حداكثر ETo و ETc در تيرماه رخ داده است. بيش‌ از 50 درصد ETc مربوط به ‌ماه‌هاي‌ خرداد، تير و مرداد است كه‌‌ اهميت‌ آبياري‌ درختان‌ پسته‌ در اين‌ ماه‌ها را نشان مي‌دهد.
تخصص ها : پنمن- مانتيث فائو، پسته، لايسيمتر، نياز آبي

شماره های منتشر شده
دسترسی سریع

کلیه حقوق این وب سایت برای نشریه هواشناسي كشاورزي محفوظ می باشد .